Yatırım teşvik belgesi kapsamında taşınma, teşvikli yatırımın veya üretim yerinin başka bir adrese nakledilmesi nedeniyle belgedeki yatırım yeri ve destek koşullarının değerlendirilmesidir. Şirket merkezinin adresini değiştirmek, makineyi başka bir tesise götürmek ve yatırımın tamamını başka bir bölgeye taşımak aynı işlem değildir.
Taşınmadan önce belgenin durumu, yeni yerin teşvik koşulları ve yatırım bütünlüğü incelenmelidir. Farabi Danışmanlık, nakil planınızın teşvik belgesi üzerindeki etkisini değerlendirmenize ve gerekli başvuru dosyasını hazırlamanıza yardımcı olur.
Güncel yatırım yeri değişikliği kuralı nedir?
9903 sayılı Kararın 28. maddesine göre yatırım yeri değişikliği talepleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca proje bazında değerlendirilerek sonuçlandırılır. Yatırımın destek süresi boyunca bulunduğu bölgede faaliyette bulunması esastır.
Bu nedenle “işletmeye geçtikten beş yıl sonra her yatırım serbestçe taşınabilir” şeklindeki eski anlatım bütün belgeler için güncel genel kural olarak kullanılamaz. Maddenin beşinci fıkrası, yatırım yeri değişikliği hükümlerinin daha önceki kararlara göre düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanacağını belirtir. Belgenin dayandığı kararın yanında bu açık hüküm de dikkate alınmalıdır.
Daha az desteklenen bir bölgeye taşınma
Yatırımın daha az desteklendiği veya desteklenmediği bir bölgeye nakli halinde, yeni yerde sağlanan desteği aşan kısım ile yeni yerde bulunmayan desteklerin ilgili mevzuata göre geri alınması gündeme gelebilir. Taşınma talebi bu koşullarla uygun görülebilir; sadece adres değişikliği yapılması desteklerin aynen devam edeceği anlamına gelmez.
Karşılaştırmada il adı yanında yatırım konusu, ilçe, OSB veya endüstri bölgesi konumu ve belgenin destek kapsamı incelenir. Aynı ilde OSB dışına çıkmak da destek koşullarını etkileyebilir. Bölgesel çerçeve için Sektörel ve Bölgesel Teşvikler sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Daha fazla desteklenen bir bölgeye taşınma
| Belgenin durumu | Güncel değerlendirme |
|---|---|
| Tamamlama vizesi yapılmamış belge | Belge başvuru tarihinde yürürlükteki mevzuata göre daha fazla desteklenen yere nakilde, taşınılan yere ilişkin destekler sağlanır. |
| Tamamlama vizesi yapılmış belge | Nakil uygun görülse bile, daha fazla desteklenen yere taşınma nedeniyle destek unsurları revize edilmez. |
Bu ayrım, taşınma kararının yalnızca yeni ilin teşvik avantajlarına göre verilmemesi gerektiğini gösterir. Mevcut belgenin tamamlanma durumu sonucu doğrudan etkiler. Nakil değerlendirmesi yapılırken teşvik belgesi müracaat tarihindeki hükümler esas alınarak karşılaştırma hazırlanmalıdır.
Taşınma başvurusu nasıl hazırlanır?
- Mevcut teşvik belgesini, eklerini, revizyonlarını ve tamamlama vizesi durumunu derleyin.
- Taşınacak yatırımın tamamını veya ilgili bölümünü, makine listeleri ve üretim akışıyla tanımlayın.
- Yeni adresin mülkiyet veya kira belgelerini, OSB durumunu ve faaliyet izinlerini inceleyin.
- Eski ve yeni yerdeki yatırım konusu, kapasite, istihdam ve destek koşullarını karşılaştırın.
- Taşınmanın gerekçesini, takvimini ve yatırım bütünlüğüne etkisini açıklayın.
- E-TUYS üzerinden yürütülecek ilgili revizyon ve izin işlemlerini, Bakanlığın güncel belge taleplerine göre tamamlayın.
Makine nakline başlamadan önce gerekli izin ve revizyon yolunun netleştirilmesi önemlidir. Fiili taşınma, şirket adres kaydı ve teşvik belgesinin yatırım yeri kaydı birbirinden kopuk ilerlememelidir. Genel belge işlemleri için Yatırım Teşvik Belgesi rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Bina, makine ve yatırım tutarı nasıl etkilenir?
Taşınma sırasında eski tesiste kalan bina-inşaat harcamaları, yeni yerde kullanılacak makineler ve yatırımın kalan bütçesi ayrı değerlendirilmelidir. Belge kapsamından çıkarılması gereken harcamalar varsa asgari yatırım ve diğer belge koşullarının sağlanmaya devam edip etmediği kontrol edilir.
Vergi indiriminden yararlanılmış harcamaların kapsam değişikliği, kullanılan yatırıma katkı tutarının yeniden hesaplanmasını gerektirebilir. Bunun her taşınmada aynı şekilde sonuçlanacağı varsayılmamalıdır. İlgili harcama, kullanılan destek ve Bakanlık değerlendirmesi birlikte incelenir. Yatırım teşvikinde vergi indirimi rehberimiz hesap mantığını açıklar.
Taşınma, makine satışı ve belge devri arasındaki fark
Yatırımın aynı yatırımcı tarafından başka yere nakli ile makinenin başka şirkete satılması farklı işlemlerdir. Belgenin başka yatırımcıya devri, sabit kıymet satışı ve kiralama için ayrı hükümler bulunur. Bir işlemin nakil olarak adlandırılması, satış veya devir koşullarını ortadan kaldırmaz.
Tahsisli bir taşınmazdan ayrılma planlanıyorsa, teşvik belgesinden bağımsız olarak tahsis sözleşmesinin yükümlülükleri de incelenmelidir. Yatırım yeri tahsisi sayfamız, arazi kullanım hakkı ile teşvik belgesinin farklı süreçler olduğunu açıklar.
2021 tarihli özel taşınma desteği hâlâ açık mı?
Eski metinlerde hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerinin belirli bölgelere taşınması için 31 Aralık 2021 tarihli başvuru sınırı bulunan özel düzenlemeler yer almaktadır. Bu tarihli hüküm, 2026 yılında yeni başvuruya açık genel bir taşınma desteği olarak sunulmamalıdır. Geçmişte düzenlenmiş bir belge varsa kendi hukuki dayanağı, kazanılmış destek kapsamı ve güncel uygulanabilir hükümler incelenir.
Sık sorulan sorular
Aynı şehir içinde taşınmak için inceleme gerekir mi?
Evet, yeni adresin belgedeki yatırım yerine ve destek koşullarına etkisi değerlendirilmelidir. İl değişmemesi tek başına işlemin önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Daha avantajlı bölgeye taşınırsam desteklerim artar mı?
Tamamlama vizesi durumu belirleyicidir. Vizesi yapılmış belgelerde naklin uygun görülmesi destek unsurlarının artırılması sonucunu doğurmaz.
Taşınma için herkese ödenen sabit bir hibe var mı?
Yatırım yeri değişikliği başvurusu, otomatik nakliye veya taşınma hibesi değildir. Başka bir açık destek varsa onun koşulları ayrıca değerlendirilir.
Taşınma kararından önce belgenizi değerlendirin
Mevcut ve yeni adresi, belge tarihini, yatırım konusunu ve tamamlama durumunu paylaşarak Farabi Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Dosyanın nakil, revizyon, satış veya devir olarak hangi işlem kapsamında yürütüleceği baştan belirlenmelidir.
Kontrol: 13 Ekim 2026. Kaynak: 9903 sayılı Karar, özellikle 25–29. maddeler.