Cazibe Merkezleri uygulaması, bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarının azaltılmasını ve özel sektörün üretim yatırımlarının desteklenmesini amaçlayan yatırım teşvik düzenlemeleriyle ilişkilidir. Bir yatırımın kapsamda değerlendirilmesi için yalnızca bulunduğu il yeterli değildir; yatırımın konusu, organize sanayi bölgesi veya endüstri bölgesi içindeki konumu, sabit yatırım tutarı ve başvuru tarihi birlikte incelenir.
Farabi Danışmanlık olarak yatırımınızın yerini, üretim planını ve bütçesini değerlendirerek uygun teşvik yolunun belirlenmesine yardımcı oluyoruz. Bu rehber, 2026 yılında yeni başvuru hazırlayan yatırımcılar için güncel çerçeveyi açıklar.
Cazibe Merkezi Programı nedir?
Cazibe Merkezleri Programı geçmişte imalat sanayii, çağrı merkezi ve veri merkezi yatırımlarıyla birlikte anılan özel bir destek uygulamasıydı. Ancak yeni başvuruların değerlendirilmesinde eski program koşullarını aynen kullanmak doğru değildir. 30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, hem 2012/3305 sayılı Kararı hem de 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Kararını yürürlükten kaldırmıştır.
Güncel uygulama, 9903 sayılı Kararın geçici 4. maddesi üzerinden değerlendirilir. Önceki kararlara dayanılarak düzenlenmiş teşvik belgelerinin uygulaması ise ilgili geçiş hükümleri ve belgenin dayandığı mevzuat kapsamında devam eder. Yeni başvuru ile mevcut bir belgenin revizyonu bu nedenle ayrı ele alınmalıdır.
2026 yılında hangi yatırımlar kapsama girer?
Geçici 4. madde; eski Cazibe Merkezleri Kararının ek-1 listesindeki illerin organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesinde yapılacak belirli imalat sanayii yatırımlarını kapsar. Düzenlemede NACE Rev.2.1 kodları 10–32 arası ve 38.2 belirtilmiştir.
Bu yatırımlar için 31 Aralık 2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara dayanılarak düzenlenen teşvik belgelerinde, 6. bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarla sağlanır. Başvuru yapılması tek başına destek hakkı oluşturmaz; yatırımın mevzuata uygun bulunması ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.
Yatırımın NACE kodu belirlenirken şirketin ticaret sicilindeki genel faaliyet tanımıyla yetinilmemelidir. Üretilecek ürün, üretim yöntemi ve kapasite açıklanmalıdır. Desteklenebilir sektörler ve özel şartlar güncel karar ekleri üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
Cazibe Merkezleri kapsamındaki iller
Uygulamada aşağıdaki illerdeki OSB ve endüstri bölgesi konumu önem taşır. Listenin içinde bir ilin bulunması, o ildeki bütün yatırımların veya bütün parsellerin otomatik olarak aynı desteklerden yararlanacağı anlamına gelmez.
Sivas için özel kapsam: Geçici 4. maddede Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesi ayrıca belirtilmektedir. Bu kapsam Sivas ilinin tamamı için genel bir kabul olarak yorumlanmamalıdır.
2026 asgari yatırım tutarı nasıl değerlendirilir?
2026 yılı genel asgari sabit yatırım eşiği, ayrıca başka bir tutar öngörülmeyen yatırımlarda 3, 4, 5 ve 6. bölgeler için 7.500.000 TL olarak uygulanmaktadır. Yatırımın konusu için daha yüksek bir tutar veya özel kapasite şartı öngörülmüşse bu koşul ayrıca sağlanmalıdır. Eski kaynaklardaki 2 milyon TL eşiği yeni başvurular için güncel bir genel tutar olarak kullanılmamalıdır.
Sabit yatırım bütçesi hazırlanırken arsa, bina-inşaat, makine-teçhizat ve diğer uygun yatırım giderleri ayrı gösterilmelidir. Yatırımın finansman planı ile teşvik belgesine yazılacak harcama kalemleri birbirini desteklemelidir. Asgari tutara ulaşılması, her giderin teşvik kapsamında kabul edileceği anlamına gelmez.
Hangi destek unsurları değerlendirilir?
- KDV istisnası: Belge kapsamındaki uygun yatırım malı makine ve teçhizat için değerlendirilir.
- Gümrük vergisi muafiyeti: Uygun ithal makine ve teçhizatın temininde ilgili şartlarla uygulanır.
- Vergi indirimi: Yatırımın tabi olduğu sistem, katkı oranı ve ilgili vergi hükümleri birlikte incelenir.
- Sigorta primi destekleri: Belgedeki istihdam, yatırımın tamamlanması ve bölgesel şartlar dikkate alınır.
- Faiz veya kâr payı desteği ve yatırım yeri tahsisi: Yatırımın kapsamı, finansman türü ve ilgili özel hükümler doğrultusunda değerlendirilir.
Desteklerin tamamını peşin ödenen bir hibe gibi değerlendirmemek gerekir. Vergi, prim ve finansman avantajlarının işletmenin nakit akışına etkisi farklı dönemlerde oluşabilir. Ayrıntılar için Sektörel ve Bölgesel Teşvikler rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Cazibe Merkezi yatırım teşvik başvurusu nasıl yapılır?
- Yatırım yerini doğrulayın: İl, ilçe, OSB veya endüstri bölgesi ve parsel bilgilerini belirleyin.
- Üretim konusunu netleştirin: Ürün, NACE kodu, kapasite ve yatırım cinsini tanımlayın.
- Bütçe ve finansman planı hazırlayın: Yerli ve ithal makine listeleri ile inşaat ve diğer giderleri ayırın.
- İzin ve belgeleri tamamlayın: Şirket belgeleri, yetkilendirme, yatırım yerine ilişkin belgeler ve sektöre özel izinleri kontrol edin.
- E-TUYS işlemlerini yürütün: Yetkilendirme ve başvuru bilgilerini elektronik sistemde tamamlayın; Bakanlığın değerlendirmesini ve eksik belge taleplerini takip edin.
- Belge sonrasını planlayın: Revizyon, harcama takibi, istihdam yükümlülükleri ve tamamlama vizesini izleyin.
9903 sayılı Kararda, teşvik belgesi müracaatından önce gerçekleştirilmiş yatırım harcamalarının belge kapsamına alınmayacağı düzenlenmiştir. Bu nedenle başvuru takvimi satın alma ve ödeme planından önce değerlendirilmelidir. Genel süreç için Yatırım Teşvik Belgesi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Çağrı merkezi ve veri merkezi yatırımları nasıl ele alınmalı?
Eski program anlatımlarındaki 200 kişilik istihdam veya 5.000 m² beyaz alan bilgileri, bütün yeni yatırımların geçici 4. maddeye doğrudan girdiği anlamına gelmez. Bu maddenin güncel metni belirli imalat sanayii kodlarına ilişkindir. Çağrı merkezi ve veri merkezi projeleri, faaliyetlerine uygun güncel teşvik hükümleri ve özel koşullar bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
OSB dışında yapılacak yatırım bu uygulamadan yararlanabilir mi?
Geçici 4. maddenin yer şartı OSB veya endüstri bölgesiyle ilişkilidir. OSB dışındaki bir yatırım için aynı maddeye dayanarak sonuç çıkarılmamalı; diğer bölgesel veya sektörel uygulamalar incelenmelidir.
Yerel Kalkınma Hamlesi ile aynı program mı?
Hayır. Yerel Kalkınma Hamlesi, il bazlı yatırım konuları ve kendi değerlendirme süreci bulunan ayrı bir programdır. Bir projenin alternatif teşvik yolları, her programın koşulları ayrı incelenerek karşılaştırılabilir.
Eski yatırım teşvik belgem geçersiz mi oldu?
Yeni kararın yayımlanması önceki belgelerin kendiliğinden geçersiz olması anlamına gelmez. Belgenin dayandığı karar ve geçiş hükümleri esas alınır; revizyon veya yeni yatırım başvurusu ayrıca değerlendirilir.
Farabi Danışmanlık ile yatırımınızı planlayın
Yatırım yeri, üretim konusu, tahmini bütçe ve başlangıç takviminizi paylaşarak uygunluk değerlendirmesi için Farabi Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi sayfalarımızda diğer yatırım seçeneklerini de inceleyebilirsiniz.
Kontrol tarihi: 13 Ekim 2026. Kaynaklar: 9903 sayılı Karar, madde 34 ve geçici madde 4; Yatırıma Destek Platformu 2026 yatırım tutarları açıklamaları. Başvuru tarihinde yürürlükteki düzenlemeler esas alınır.