Yatırım teşvik belgesi kapsamında uygun makine ve teçhizat teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarında, 3065 sayılı KDV Kanununun 13/d maddesi şartları sağlanırsa KDV istisnası uygulanabilir. Belgedeki her harcama otomatik olarak KDV’siz değildir.
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında kesilecek fatura için ilgili makine veya teçhizatın yerli/ithal listelerinde yer alması gerekmektedir.
YATIRIM TEŞVİK BELGESİ GERÇEKLEŞTİRME NASIL YAPILIR?
Yatırım Teşvik Belgesi yerli makine listesi kapsamında kesilecek olan fatura için tedarikçi firmanın E-TUYS Makine doğrulama barkod bilgilerinin iletilmesi için firmanın mail adresi ve vergi numarası bilgileri gerekmektedir.
E TUYS OTOMASYON Yerli Makine Teçhizat Gerçekleştirme işlemi yapabilmek için;
1. Adım: E-TUYS sistemine giriş yapıldıktan sonra yerli liste gerçekleştirme sayfasına girilir.
2. Adım: Gerçekleştirme yapılacak olan Yatırım Teşvik Belgesi seçilir.
3. Adım: Gerçekleştirme yapılacak olan makine seçilerek açılan sayfada tedarikçi firmanın vergi numarası ve mail adresi yazılarak kaydedilir.
İşlemler tamamlanınca tedarikçi firmaya Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından doğrulama maili ulaşır.
Doğrulama e-postası, KDV istisna belgesinin yerine geçmez. Makine ID, liste sıra numarası, satıcı bilgisi ve teslim edilebilecek kalan miktar fatura öncesinde eşleştirilmelidir. Ekran adları güncellenebildiğinden işlemler güncel E-TUYS kılavuzuyla birlikte yürütülmelidir.
Yatırım Teşvik Belgesi E TUYS OTOMASYON ithal makine ve teçhizat listesi kapsamında gerçekleştirme işlemi yapmak için;
1. Adım: E-TUYS sistemine giriş yapıldıktan sonra ithal liste gerçekleştirme sayfasına girilir.
2. Adım: Gerçekleştirme yapılacak olan Yatırım Teşvik Belgesi seçilir.
3. Adım: Gerçekleştirme yapılacak olan makine seçilir. İlgili makine için özellik kodu eklenir. Daha sonra ilgili makine için gerçekleştirme işlemi yapılmış olur.
4. Adım: Gümrük Gerçekleşme sayfasından ilgili makine için oluşturulan Gümrük ID Kodunun olduğu sayfa bilgileri tedarikçi firmaya iletilir.
Teşvikli Fatura Kesilmeden Önce Alıcıdan İstenecek Evraklar
Teşvik belgesi kapsamında tedarikçi firma bilgileri ile yapılan gerçekleştirme işlemlerinden sonra ilgili faturanın düzenlenmesi için tedarikçi firmalara gönderilmesi gereken bilgi ve belgeler;
- Yatırımcı firma bilgileri,
- Teşvik belgesi özel şartlarında belirtilen özel şartlar,
- Yatırım teşvik belgesi E-Tuys Sistem görüntüleri
- Vergi dairesince verilen KDV istisna belgesi ve ilgili onaylı makine listesi. YMM görüşü veya raporu, vergi dairesinin istisna belgesinin yerine geçen genel bir belge değildir.
Teşvikli Fatura Nasıl Düzenlenir?
Teşvik kapsamında gerekli evraklarını ilgili satıcıya teslim eden müşteriler için teşvikli fatura düzenlenebilir ve fatura üzerinde matraha KDV eklenmez. Teşvikli faturada KDV muafiyeti bulunduğu için faturanın teşvik kapsamında kesildiği belirtilen bir teşvik şerhi düşülür.
Teşvikli Faturada yazılması gereken Teşviki Belirten Şerhin Şekli:
3065 sayılı kdv kanunun 13/d maddesi gereğince …………………. tarih ve …………….sayılı YTB eki listesinin …..‘inci sırasındaki …………………………………için düzenlenmiştir.
Tekstil yatırımları dahil, belgenin özel şartlarında makinenin yeni olması ve tanıtıcı bilgilerinin faturada gösterilmesi isteniyorsa aşağıdaki açıklamalar bu koşullara uygun şekilde kullanılmalıdır:
- İŞBU FATURA KAPSAMI MAKİNE TEÇHİZAT YENİ OLUP İKİNCİ EL, KULLANILMIŞ VEYA YENİLEŞTİRİLMİŞ DEĞİLDİR.
- İlgili Makine Teçhizat için Marka, Model, Üretim Yılı ve Seri Numarası bilgilerinin faturaya eklenmesi gerekmektedir.
Düzenlenen e-fatura, e-arşiv fatura imzalanmadan önce teşvik belgesi kapsamında uyumluluğu kontrol edilmelidir. Dikkat edilmesi gereken hususlar ise;
- Teslim ve fatura tarihinin belge süresi, başvuru tarihi ve KDV istisna belgesinin uygulanabilirliğiyle uyumlu olması. Başvuru sonrası harcamanın teşvik kapsamına alınabilmesi ile teslim anında KDV istisnası uygulanması aynı değerlendirme değildir.
- Firma bilgilerinin doğruluğu,
- Makine tanımı, miktarı ve biriminin onaylı listeyle uyumu. Önceki teslimler de dikkate alınarak kalan hak aşılmamalıdır. Listede bulunmayan makine veya miktar artışında gerekli liste revizyonu tamamlanmalıdır.
- Yatırım teşvik belgesi özel şartlar bölümünde bulunan fatura ve yatırım ile ilgili belirtilen özel şartların kontrol edilmelidir.
- E-arşiv veya E-fatura olarak yatırım teşvik belgesi adına düzenlenmiş olan onaylanmış istisna faturaların iade işlemleri mümkündür.
- İade veya iptal; belgenin türü, işlemin niteliği ve yasal süreye uygun yürütülür. Alıcının e-mühür kullanması tek başına her faturayı iptal etmez. İade faturası ve E-TUYS gerçekleşme kayıtları birbiriyle uyumlu şekilde düzeltilmelidir.
- Yatırım teşvik belgesi kapsamında satış fatura düzenlenmesi işlemi ise KDV muafiyeti/istisnası olmayan yatırım harcamalarında düzenlenecek faturalar için satış faturası düzenlenmelidir. Satış faturaları KDV eklenerek kesilen faturalar olarak düzenlenir yatırımın sabit yatırım tutarına faturaların KDV hariç tutarları eklenir.
Önceki yazıdaki e-Arşiv fatura örneği aşağıda korunmuştur. Bu görsel güncel XML alanlarının tamamını gösteren bir şablon olarak kullanılmamalıdır; güncel teknik alanlar sonraki bölümde açıklanmıştır.
Güncel e-Fatura ve e-Arşiv alanları
GİB’in 9 Aralık 2025 tarihli v1.1 teknik kılavuzuna göre, e-Faturada YATIRIMTESVIK senaryosu; e-Arşivde EARSIVFATURA senaryosu kullanılır. İşleme göre satış, istisna veya iade tipi seçilir; e-Arşiv karşılıkları YTBSATIS, YTBISTISNA ve YTBIADE’dir.
- Uygun makine/yazılım işlemlerinde istisna kodu 308, uygun imalat/turizm inşaat işlemlerinde 339 kullanılır.
- Belge numarası ve tarihi yapılandırılmış belge referansına girilir; yalnız açıklama şerhi yeterli değildir.
- Harcama tipi: makine/yazılım 01, inşaat 02, arsa/arazi 03, diğer giderler 04.
- Makine kategorisindeki satırlarda makine adı, Makine ID ve liste sıra numarası bulunur. Makine ID, cihazın üretici seri numarasıyla karıştırılmamalıdır.
- Vazgeçilen KDV, XML’de kılavuzun tarif ettiği biçimde gösterilir; alıcıdan tahsil edilecek toplama eklenmez.
Arsa/arazi ve diğer giderler yalnız YTB bulunduğu gerekçesiyle KDV’siz düzenlenmez. Kullanılan muhasebe yazılımının güncel şema ve kodları desteklemesi kontrol edilmelidir.
YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA FATURA-BEYANNAME GİRİŞİ
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında firma adına KDV muafiyet belgesine istinaden düzenlenen istisna faturaları ve yatırım kapsamında gerçekleşen harcamalar olarak düzenlenen faturaların E-TUYS sistemine giriş işlemleri için izlenecek adımlar,
- Girişi yapılacak olan fatura yatırım harcama türüne göre belirlenir. Yüklenecek fatura formatı XML formatında olmalıdır.
- Fatura tipi E-Fatura seçilerek fatura tarihi, satıcı unvanı ve satıcı firma vergi numarası girilerek fatura eklenir.
- Yerli kalem ekle seçeneğinden teşvik belgesi yerli listeden ilgili makine seçilerek adet ve toplam tutar girilip kaydedilir. Fatura da bulunan her satır için aynı yapılarak fatura içeriği giriş yapılarak fatura kontrol edilerek onaylanır.
- Bu işlem firma adına düzenlenen teşvik belgesi kapsamında düzenlenen harcama türlerine göre Bina inşaat giderleri, Arazi arsa giderleri ve diğer yatırım giderleri adına düzenlenen faturalar sisteme girilerek onaylanır.
- Onaylanan yatırım harcama faturaları muhasebe defter kayıtlarına kaydedilen yevmiye sayı ve tarihleri girilmesi gerekmektedir.
- Hatalı veya eksik onaylanan faturalar için fatura revize talebi ekranından ilgili fatura seçilerek revizenin gerekçesi not şeklinde yazılıp revize işlemi talebi girilerek fatura açık duruma getirilebilir. Açık duruma gelen fatura için düzenleme ve eklemeler yapılıp yeniden onaylanır.
Yatırım teşvik belgesi ithal listesi kapsamında yurt dışından veya ithalat rejimine tabi olarak serbest bölgeden alınan makine ve teçhizatın gümrük beyannameleri için izlenecek adımlar:
- Öncelikle gümrük gerçekleşme listesinden ithal edilen makineler için satır durumu sorgulama yapılmalıdır.
- Satır durumu sorgulanan satırlar beyanname girişi sekmesinde görüntülenecektir. Girişi yapılacak olan beyanname seçilir ve güncelleme sayfasında ilgili beyanname için muhasebe kayıtlarına kaydedilmiş yevmiye sayı ve tarihi, miktarı, KDV’siz tutarı, FOB değeri, Beyanname tarihi, açıklama kısmına birim cinsi yazılarak ilgili beyanname PDF olarak yüklenir. Beyanname ekli listesi var ise ilgili listede bulunan makine ve teçhizatlar içinde aynı işlemler tekrarlanarak beyanname girişi tamamlanır.
Tamamlama vizesinden önce ithal listede açık veya kısmen gerçekleşmiş satırlar kontrol edilir. Gerçekleşmeyecek miktarlar için güncel kılavuzdaki bloke veya düzeltme işlemleri uygulanır; sırf ekrandaki hatayı gidermek için gerçekleşen ithalatın kaydı kapatılmamalıdır. Gümrük beyannamesi, fatura, miktar ve muhasebe kaydı mutabık olmalıdır.
İade, beyan ve muhasebe kayıtlarının uyumu
İstisnalı alınan makinenin satıcıya iadesinde asıl işleme bağlı olarak KDV hesaplanmaz. İade faturası, önceki fatura ve E-TUYS kaydı ilişkilendirilmelidir. Fatura düzenleme işlemi ile satıcının KDV beyannamesi ve istisna bildirimi ayrı yükümlülüklerdir.
XML aslı, fatura numarası/ETTN, ödeme ve yevmiye bilgileri dosyada birlikte saklanmalıdır. PDF görüntüsünün bulunması elektronik belge aslının saklanması yerine geçmez. Leasing işlemleri için finansal kiralama rehberini, ithalat için gümrük muafiyeti rehberini inceleyebilirsiniz.
Diğer kaynaklar: GİB yatırım teşvik istisnası bildirimi ve KDV Kanunu. Kontrol: 13 Ekim 2026.