Yatırım teşvik belgesi destek unsurları; yatırımın konusu, bulunduğu bölge ve tabi olduğu programa göre belirlenir. İller altı bölgeye ayrılmaktadır. Yeni başvurularda 30 Mayıs 2025 tarihli 9903 sayılı Karar esas alınırken eski belgelerde belgeye dayanak karar ve geçiş hükümleri kontrol edilir.
9903 sayılı Kararın Ek-2 listesine göre illerin güncel bölgesel dağılımı aşağıdadır. İl bilgisi tek başına bütün destekleri belirlemez; sektör ve program şartları da aranır.
| 1. Bölge | 2. Bölge | 3. Bölge | 4. Bölge | 5. Bölge | 6. Bölge |
|---|---|---|---|---|---|
| Ankara | Aydın | Adana | Afyonkarahisar | Bartın | Adıyaman |
| Antalya | Balıkesir | Bilecik | Aksaray | Bayburt | Ağrı |
| Bursa | Bolu | Burdur | Amasya | Çankırı | Ardahan |
| Eskişehir | Çanakkale | Düzce | Artvin | Erzurum | Batman |
| İstanbul | Denizli | Gaziantep | Çorum | Giresun | Bingöl |
| İzmir | Edirne | Isparta | Elâzığ | Hatay | Bitlis |
| Kocaeli | Kayseri | Karabük | Erzincan | Kahramanmaraş | Diyarbakır |
| Muğla | Konya | Karaman | Kastamonu | Kilis | Gümüşhane |
| Manisa | Kırıkkale | Kırşehir | Niğde | Hakkâri | |
| Mersin | Kırklareli | Malatya | Ordu | Iğdır | |
| Sakarya | Kütahya | Sivas | Osmaniye | Kars | |
| Tekirdağ | Nevşehir | Sinop | Mardin | ||
| Yalova | Rize | Tokat | Muş | ||
| Samsun | Tunceli | Siirt | |||
| Trabzon | Yozgat | Şanlıurfa | |||
| Uşak | Şırnak | ||||
| Zonguldak | Van | ||||
| 8 il | 13 il | 17 il | 11 il | 15 il | 17 il |
Önceki bölge tablosu — eski belgeler için tarihsel referans
Geçmiş dönem açıklaması: Aşağıdaki bilgiler eski uygulamayı gösterir; güncel başvuruların şartları olarak kullanılmamalıdır.
| 1.Bölge | 2.Bölge | 3.Bölge | 4.Bölge | 5.Bölge | 6.Bölge |
| Ankara | Aydın | Adana | Afyonkarahisar | Bayburt | Adıyaman |
Antalya | Balıkesir | Burdur | Aksaray | Çankırı | Ağrı |
Bursa | Bilecik | Düzce | Amasya | Erzurum | Ardahan |
Eskişehir | Bolu | Gaziantep | Artvin | Giresun | Batman |
İstanbul | Çanakkale | Karaman | Bartın | Gümüşhane | Bingöl |
İzmir | Denizli | Kırıkkale | Çorum | Kahramanmaraş | Bitlis |
Kocaeli | Edirne | Kütahya | Elâzığ | Kilis | Diyarbakır |
Muğla | Isparta | Mersin | Erzincan | Niğde | Hakkâri |
Tekirdağ | Karabük | Samsun | Hatay | Ordu | Iğdır |
Kayseri | Trabzon | Kastamonu | Osmaniye | Kars | |
Kırklareli | Rize | Kırşehir | Sinop | Mardin | |
Konya | Uşak | Malatya | Tokat | Muş | |
Manisa | Zonguldak | Nevşehir | Tunceli | Siirt | |
Sakarya | Sivas | Yozgat | Şanlıurfa | ||
Yalova | Şırnak | ||||
| Van | |||||
| 9 İL | 15 İL | 13 İL | 14 İL | 14 İL | 15 İL |
Yatırım teşvik belgesinde hangi destekler bulunur?
Belge ve program koşulları sağlandığında yararlanılabilecek başlıca destekler:
- KDV istisnası
- Gümrük vergisi muafiyeti
- Vergi indirimi
- Sigorta primi işveren hissesi desteği
- Sigorta primi desteği
- Faiz veya kâr payı desteği
- Yatırım yeri tahsisi
- Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında makine desteği
Önceki listede yer alan gelir vergisi stopajı desteği ve KDV iadesi, yeni sistemde her belgeye verilen ortak unsurlar olarak değerlendirilmemelidir. Eski belge hakları ve vergi mevzuatındaki iade/istisna uygulamaları kendi koşullarıyla incelenir.
Destek oranları ve süreleri, eski ve yeni sistem ayrımı yapılarak değerlendirilmelidir. Aşağıdaki eski tablo ve dipnotlar tarihsel bilgi olarak korunmuştur.
Eski destek tablosu ve 2017–2022 dönemi dipnotları
Geçmiş dönem açıklaması: Aşağıdaki bilgiler eski uygulamayı gösterir; güncel başvuruların şartları olarak kullanılmamalıdır.
EB: İmalat sanayine yönelik olarak Endüstri Bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar.
*İmalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.
** Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat aşamasında talep edilmesi halinde, vergi indiriminden yararlanılmamak kaydıyla, desteğin sabit yatırım tutarına oranı, yatırıma katkı oranının yarısı kadar artırılarak uygulanır.
*** Kadın ve/veya genç istihdamının desteklenmesi amacıyla, kadın ve/veya genç istihdam eden firmaların istihdam desteklerinden yararlanabilme süreleri uzatılmıştır.
İmalat sanayii ve turizme yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimi ve hizmetlerde KDV istisnası süresi, 9770 sayılı Kararla 31 Aralık 2028 tarihine uzatılmıştır. İşlem, KDV Kanununun geçici 37. maddesindeki kapsam ve şartlara uygun olmalıdır.
Destek unsurlarının kapsamı
KDV İSTİSNASI
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları için katma değer vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.
İmalat sanayii ve turizme yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimi ve hizmetlerde KDV istisnası süresi, 9770 sayılı Kararla 31 Aralık 2028 tarihine uzatılmıştır. İşlem, KDV Kanununun geçici 37. maddesindeki kapsam ve şartlara uygun olmalıdır.
GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.
Yeni sistemde makinenin GTİP’i, onaylı ithal liste ve 9903 sayılı Kararın Ek-4 kısıtları birlikte kontrol edilir. Ayrıntılar için gümrük vergisi muafiyeti rehberini inceleyin.
2012/3305 sayılı Karardaki Ek-8 açıklaması
Geçmiş dönem açıklaması: Aşağıdaki bilgiler eski uygulamayı gösterir; güncel başvuruların şartları olarak kullanılmamalıdır.
* *29/6/2021 tarihinden itibaren yapılan başvurulara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında ithal edilecek makine ve teçhizatlar için, 3305 Sayılı Kararın EK-8’inde belirtilen makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanmaz. Söz konusu makine ve teçhizatlar kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez.
VERGİ İNDİRİMİ
Vergi indirimi; gelir veya kurumlar vergisinin yatırım için öngörülen katkı tutarı ve mevzuattaki süre sınırları içinde indirimli uygulanmasıdır. Yatırıma katkı oranı ile vergi indirim oranı farklı kavramlardır. Belgenin tarihi ve programına göre uygulanacak oranlar için vergi indirimi rehberine bakabilirsiniz.
FAİZ VEYA KÂR PAYI DESTEĞİ
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında kullanılan en az bir yıl vadeli krediler için sağlanan bir finansman desteğidir.
Teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar kullanılan krediye ilişkin ödenecek faizin veya kâr payının belli bir kısmı Bakanlığımızca karşılanmaktadır.
Yeni sistemde kapsam program bazında belirlenir; Hedef Yatırımlar için faiz/kâr payı desteği 4., 5. ve 6. bölge yatırımlarıyla sınırlıdır. Faiz ve kâr payı desteği rehberinde kredi ve hesaplama koşulları açıklanmaktadır.
YATIRIM YERİ TAHSİSİ
Uygun yatırım teşvik belgesi kapsamında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usullerle yatırım yeri tahsis edilebilir. Belge tek başına arsa tahsisini garanti etmez. Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimi yatırımlarına ilişkin kısıtlar ayrıca dikkate alınır. Yatırım yeri tahsisi şartlarını inceleyebilirsiniz.
SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamı yatırımla sağlanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının belirli bir süre Bakanlıkça karşılanmasıdır.
9903 sayılı Kararda 6. bölgede asgari ücrete karşılık gelen işveren hissesinin tamamı, diğer bölgelerde %50’si karşılanır. Genel süreler 2., 3., 4., 5. ve 6. bölgeler için sırasıyla 1, 2, 4, 8 ve 12 yıldır; 1. bölgede genel tabloda süre bulunmaz. Hamle programları ve alt bölge koşulları ayrıca değerlendirilir. Tamamlama vizesi, ilave istihdam ve primlerin süresinde ödenmesi önemlidir.
SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamı yatırımla sağlanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının 10 yıl süreyle Bakanlıkça karşılanmasıdır.
Yeni sistemde bu destek 6. bölgedeki uygun yatırımlar için düzenlenir. İşçi hissesi desteği ile işveren hissesi desteği aynı unsur değildir; belgede öngörülen istihdam ve SGK bildirim şartları ayrı ayrı kontrol edilir.
Eksik destek unsuru: makine desteği
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki uygun yatırımlarda makine desteği de bulunur. Program, makine bedeli ve yıllık parasal sınırlar değerlendirilir; aynı yatırımda faiz/kâr payı desteği ile birlikte kullanılamaz. Hamle programları ile Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi bu bakımdan farklıdır.
Desteklerden yararlanırken dikkat edilecekler
Harcama yapmadan önce başvuru tarihi, onaylı makine listeleri ve belgedeki destekler kontrol edilmelidir. Belge, bütün giderleri kapsayan bir ödeme taahhüdü değildir. Revizyon, yatırım süresi ve tamamlama vizesi işlemleri zamanında yürütülmelidir. Başvuru evrakları ve ücretleri sayfası dosya hazırlığını; yatırım teşvik belgesi rehberi genel süreci açıklar.
Bu yazı destek unsurlarını karşılaştırır; her unsurun ayrıntıları ilgili iç bağlantılardaki rehberlerde yer alır. Yatırımınıza uygun desteklerin değerlendirilmesi için Farabi Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar: 9903 sayılı Karar ve ekleri, KDV Kanunu geçici 37. madde ve 9770 sayılı uzatma kararı. Kontrol: 13 Ekim 2026.