İçerik kontrolü: 14 Ekim 2026.
Devlet arazisi nasıl alınır? Öncelikle taşınmazın Hazine mülkiyetinde olup olmadığı, satışa veya kiralamaya uygunluğu ve hangi işlem türüne tabi olduğu belirlenir. Genel ihale yoluyla satın almada önceden arazinin kullanıcısı olma şartı yoktur. Kullanıcıya doğrudan satış gibi özel uygulamalar ise kendi kanuni şartlarına bağlıdır.
Hazinenin özel mülkiyetindeki tapulu taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler aynı hukuki statüde değildir. Tapuya kayıtlı olmamak tek başına bir yerin satın alınabileceği anlamına gelmez. Tapu, imar ve kullanım kısıtlamaları birlikte araştırılmalıdır.
Hazine arazilerinin satışı nasıl yapılır?
Satın almak isteyenler taşınmazın bulunduğu yerdeki yetkili Millî Emlak birimine ada, parsel, açık adres ve kullanım amacıyla başvurabilir. İdarenin değerlendirmesi ve satışa uygunluk kararı sonrasında ilgili satış usulü izlenir. Dilekçe verilmesi veya ihale talebi mülkiyet hakkı sağlamaz.
Hazine arazileri nereden alınır?
Başvurular Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü bünyesindeki yetkili Millî Emlak birimi veya ilçedeki ilgili birim üzerinden takip edilir. İhale yeri, saat, teminat ve belgeler güncel satış ilanında belirtilir. Ödeme ve tapu işlemleri ilgili karar ve şartnameye göre tamamlanır.
Hazine arazisi nasıl kiralanır?
Bu bölümün kapsamı: Aşağıdaki tarımsal kiralama açıklamaları 400 sayılı Millî Emlak Genel Tebliği çerçevesindeki uygulamaya ilişkindir. On yıllık süre, yüzde 1,5 ilk yıl kira bedeli ve 60 dönüm sınırı her tür Hazine taşınmazı kiralamasına uygulanacak genel koşullar değildir.
Hazine arazisinin kiralama işlemi, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin tarımsal üretim yapılmak üzere, taşınmazın bulunduğu köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olan veya o köyde/mahallede ikamet eden topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere, bunların talep etmemesi halinde diğer gerçek veya tüzel kişilere hazine arazisinin kiraya verilmesi kapsamın da gerçekleşir.
Hazine arazisi kiralama işlemleri 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik kapsamında 67 ve 69 uncu maddelerine dayanılarak hazine arazisi kiralama kapsamını içermektedir.
(1) Hazine arazisi kiralama süresi, hazineye ait tarım arazileri on yıl süreyle kiraya verilir.
(2) İlk yıl tahmini kira bedeli, taşınmazın rayiç bedelinin yüzde birbuçuğudur.
(3) Hazineye ait tarım arazileri hak sahiplerine, göre pazarlık usulü ile kiraya verilir.
(4) Hazine arazisi kiraya verme işlemlerinde geçici teminat alınmaz.
(5) Düzenlenen kira sözleşmelerinin notere tasdik ve tescili zorunlu değildir.
(6) Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere altmış dönüme kadar Hazine arazisi kiraya verilebilir. Yüzölçümü altmış dönümden fazla olan taşınmazlar krokisinde ulaşım yolu da gösterilerek altmış dönümü geçmeyecek şekilde bölümler halinde hazine arazisi kiraya verilebilir.
(7) Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçiler sadece bir kez hak sahibi olabilirler.
(8) Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere hazine arazisi kiraya verilmek üzere ilan edilen taşınmazlara yeterli sayıda başvuruda bulunulmaması durumunda, söz konusu taşınmazlar topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilerin dışında kalan gerçek veya tüzel kişilere hazine arazisi kiraya verilebilir.
(9) Kiraya verilen hazine arazileri kiralama amacı dışında kullanılamaz, üzerlerinde hiçbir şekilde sabit yapı ve tesis inşa edilemez.
(10) Bu Tebliğ kapsamında düzenlenen kira sözleşmeleri devredilemez ve bu sözleşmelere ortak alınamaz. Kiracı, kiraya verilen hazine arazilerini yeri genişletemez, değiştiremez, amacı dışında kullanamaz ve başkasına kiraya veremez.
Hazine Arazisi Kiralama İşlemi Yapacak Kişilerden Aranan Şartlar Nelerdir?
Hazine arazisi kiralama şartlarında hazineye ait tarım arazileri, tarımsal üretim yapılmak amacıyla taşınmazın bulunduğu;
a) Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde/mahallede ikamet eden,
b) Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olmamakla birlikte en az üç yıl süreyle o köyde/mahallede ikamet eden,
c) Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olan ancak o köyde/mahallede ikamet etmeyen,
topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere kiraya verilebilir.
Hangi Hazine Arazilerinde Kiralama İşlemi Yapılabilir?
Hangi hazine arazilerinin kiralama işlemine konu olacağını idare belirler. Kiraya verilebilecek Hazine taşınmazları, re’sen veya talep üzerine İdarece belirlenir ve bu taşınmazlara ilişkin bilgi ve belgeler Valiliklerce (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) Bakanlığa gönderilir.
Taşınmazlar, yöresel özellikler de dikkate alınarak aynı köy veya mahallede mümkün olduğunca eşit yüzölçümde olacak şekilde; yüzölçümü altmış dönümden daha az olanlar grup olarak, fazla olanlar ise altmış dönümü geçmeyecek şekilde bölümler halinde kiralamaya konu edilir.
Hazine Arazileri Kiralama İşlemi ilanına Nereden Ulaşabilirim?
Hazine araziler kiralama ilanı Bakanlıkça kiraya verilmesi uygun görülen taşınmazlar, İdarenin internet sayfasında ve hükümet konaklarında yirmi gün süreyle ilan edilir. Bu taşınmazlara ilişkin bilgiler çiftçilere duyurulmak üzere Tarım İdaresine de gönderilir.
Hazine araziler kiralama ilanı ayrıca https://milliemlak.csb.gov.tr/ adresinde il bazlı ilanları güncel olarak görüntülenebilir.
Hazine araziler kiralama ilanı, İlan edilen taşınmazlar ilgili muhtarlık ile ziraat odalarına da bildirilir. İlan edilen bu taşınmazlardan köy ve belde sınırları içerisinde bulunanlar aynı süre içerisinde ilgili köy ve beldede uygun görülen vasıtalarla duyurulur
Hazine Arazileri Kiralama Başvurusu Nereden Yapılır?
Hazine Arazileri Kiralama Başvurusu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünü (millî emlak dairesi başkanlığı veya emlak/millî emlak müdürlüğü) ve ilçelerde millî emlak müdürlüğünü yoksa milli emlak şefliğini, ilan edilen Hazineye ait tarım arazileri üzerinde tarımsal üretim yapmak isteyen çiftçiler, Tarım Arazisi Kiralama Talep Formunu (Tebliğ ve başvuru ekleri) eksiksiz olarak doldurarak ilan süresi içerisinde İdareye başvururlar.
Hazine Arazileri Kiralama Başvurusu , Başvuru formları İdarece, başvuru süresinin bitiminden itibaren en geç beş iş günü içerisinde değerlendirilir. Yapılan değerlendirmede ilan tarihinde geçerli olan mülkiyet ve ikamet durumu dikkate alınır.
Hazine Arazileri Kiralama Başvurusu , Her başvuru sahibi için; nüfus kaydı, ikamet, arazi varlığı, medeni durumu ve aile nüfusu bilgileri Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) ve Tapu ve Kadastro Bilgi Sisteminde (TAKBİS) yer alan bilgiler de kontrol edilmek suretiyle incelenerek başvuru sahibine ilişkin puanlama işlemi yapılır. MERNİS ve TAKBİS’ten alınan belgeler de eklenmek suretiyle Başvuruların Öncelik Açısından Değerlendirilmesi yapılır. Bu değerlendirme sonrasında eşitlik olması durumunda 2 aşamalı 2 değerlendirme daha yapılır. Tüm değerlendirmelerde eşitlik halinde kuraya başvurulur.
Her bir başvuru sahibi için düzenlenen Form esas alınarak Başvuru Sıralama Formu doldurularak en yüksek puanı alandan başlamak üzere başvuru sahipleri sıralanır. Bu Formlar emlak/milli emlak müdürü tarafından onaylanır.
Tüzel Kişiler Hazine Arazisi Kiralaması Yapabilir mi?
Tüzel Kişiler Hazine Arazisi Kiralama işlemi, Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere kiraya verilmek üzere ilan edilen ancak kiralama talebinde bulunulmayan Hazine taşınmazları, gerçek veya tüzel kişilere kiraya verilmek üzere yüz ölçüm sınırlaması olmaksızın yeniden ilan edilir.
İlan edilen Hazine taşınmazlarını kiralamak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, Tarım Arazisi Kiralama Talep Formunu eksiksiz olarak doldurarak ekleriyle birlikte, ilan süresi içerisinde İdareye başvurur.
Tüzel Kişiler Hazine Arazisi Kiralaması işleminde İdarece alınan başvuru formları ve eki belgeler, her bir taşınmaz için oluşturulan dosyalar halinde hak sahipliği belirlenmek üzere başvuru süresinin bitiminden itibaren en geç üç iş günü içerisinde ilgili Tarım İdaresine gönderilir ve en geç 30 gün içerisinde gerekli değerlendirmeler yapıldıktan sonra Tüzel Kişiler Hazine Arazisi Kiralaması yapılabilir.
Hazine Arazilerinin Kira süresi Kaç yıldır?
Hazine Arazilerinin Kira süresi on yıl süreyle düzenlenir. Hazine Arazilerinin Kira süresi sonunda yükümlülüklerini yerine getirdiği kontrol ekibi raporuyla tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi yeniden bedel belirlenmek suretiyle İdarece on yıl daha uzatılabilir.
(İdarece verilen süre içerisinde hak sahibinin ödemesi gereken kira bedeli ile sözleşme giderlerini (vergi, resim, harçları ve diğer giderler) ödemesi ve varsa diğer yükümlülükleri yerine getirmesini müteakip kira sözleşmesi düzenlenir. İlk yıl kira bedeli hak sahipliğine ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde peşin olarak veya aynı süre içerisinde faiz uygulanmaksızın dörtte biri peşin, kalanı üçer aylık dönemler hâlinde üç eşit taksitle, müteakip yıllar kira bedelleri ise, peşin veya üçer aylık dönemler hâlinde dört eşit taksitle ödenebilir. Hazine Arazilerinin Kira süresi Ancak, talep edilmesi halinde, peşinatın dışında kalan kira bedelleri aynı yıl kira dönemi içinde olmak kaydıyla tek seferde de ödenebilir.
Hazine Arazilerinin Kira süresi Mücbir sebep halleri dışında, üst üste iki yıllık kira bedelinin ödenmemesi halinde yapılacak tebligat ile otuz gün içerisinde bu bedellerin ödenmesi istenir. Bu süre içerisinde de ödenmemesi durumunda kiralama sözleşmesi sona erdirilir. Bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde müteakip yıllar kira bedelleri, Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tarım Ürünleri Üretici Fiyatları Endeksi (Tarım ÜFE – oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında arttırılır.
Hazine arazisi fiyatı ve ödeme koşulları nasıl belirlenir?
Hazine arazisi nasıl alınır, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, ön izin ve kullanma izni verilmesi ile ecrimisil ve tahliye işlemleri, hazine arazisinin alınması, satışı kapsamında düzenlenir.
Hazine arazisi fiyatları taşınmazın konumu, niteliği, imar durumu ve rayiç değeri dikkate alınarak idarece tespit edilir veya ettirilir; ilgili komisyonca karara bağlanır. Tahmini bedel ile ihalede oluşan satış bedeli farklı olabilir. Türkiye genelinde geçerli tek bir metrekare fiyatı bulunmaz. Değerleme ve ödeme koşulları güncel mevzuat ile taşınmaza ait ilan ve şartnameden kontrol edilmelidir.
Hazine Arazisi Fiyat bedeli (taksitli satışlarda satış bedelinin yüzde yirmibeşi), ilk yıl irtifak hakkı, kullanma izni ve ön izin bedelleri, ihalenin onaylanmasına ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde peşin olarak ödenir. Müteakip yıllar irtifak hakkı ve kullanma izni bedelleri ise, sözleşmede belirtilen tarihte peşin olarak ödenir. Ayrıca hazine arazisi satışı, idare inisiyatifinde olması koşulu ile Hazineye ait taşınmazların satış bedeli taksitle de ödenebilir. Taksitle ödeme hâlinde, satış bedelinin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda taksitlerle ödenir. Alacağın kalan kısmına kanunî faiz uygulanır.
İhalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Onay belgesinde; ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, tahmin edilen bedeli, ihalede kullanılacak usul, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi, alınacaksa geçici teminat miktarı, şartname ve sözleşme gerekip gerekmeyeceği belirtilir.
Hazine arazisi ihalesine katılım şartları nelerdir?
Hazine Arazisi İhaleye Katılabilme Şartları aşağıda belirtilen maddeler kapsamın da oluşur
a) Yasal yerleşim yeri sahibi olmaları,
b) Tebligat için Türkiye’de adres göstermeleri,
c) Gerçek kişilerin T.C. kimlik numarasını, tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasını bildirmeleri,
ç) Yönetmelikte istisna edilen işler dışında geçici teminatı yatırmış olmaları,
d) İşin gereğine göre defterdarlık veya malmüdürlüğünce tespit edilecek diğer belgeleri vermeleri,
e) Özel hukuk tüzel kişilerinin, yukarıda belirtilen şartlardan ayrı olarak, idare merkezlerinin bulunduğu yer mahkemesinden veya siciline kayıtlı bulunduğu ticaret veya sanayi odasından yahut benzeri meslekî kuruluştan, ihalenin yapıldığı yıl içinde alınmış sicil kayıt belgesi ile tüzel kişilik adına ihaleye katılacak veya teklifte bulunacak kişilerin tüzel kişiliği temsile tam yetkili olduklarını gösterir noterlikçe tasdik edilmiş imza sirkülerini veya vekâletnameyi vermeleri; kamu tüzel kişilerinin ise, yukarıdaki (b), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen şartlardan ayrı olarak tüzel kişilik adına ihaleye katılacak veya teklifte bulunacak kişilerin tüzel kişiliği temsile yetkili olduğunu belirtir belgeyi vermeleri şarttır.
f) Hazine Arazisi İhale usulleri, -Kapalı teklif usulü, – Açık teklif usulü, – Pazarlık usulü, şeklinde yapılmaktadır.
Hazine arazileri satış ilanı nerede yayımlanır?
Güncel ihale ve şartnameler Millî Emlak Genel Müdürlüğü ve taşınmazın bulunduğu il müdürlüğünün resmî duyurularından takip edilmelidir. Katılım ve ödeme açısından somut ilanın hükümleri esas alınır.
Eski makaledeki ilan usulleri açıklaması
Tarihsel mevzuat aktarımı: Aşağıdaki bölüm önceki metindeki ilan düzenini korur. Güncel ilan mecraları, parasal eşikler ve süreler için son düzenlemeler ve ilgili ihale duyurusu ayrıca incelenmelidir.
Hazine Arazileri Satış İlanı, İhale konusu olan işler, aşağıdaki şartlara göre isteklilere ilan yoluyla duyurulur.
a) İhalenin yapılacağı yerdeki ilanlar;
1) Hazine Arazileri Satış İlanı Günlük gazete çıkan yerlerde ihaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan gazetelerde en az bir gün aralıkla yayımlanmak suretiyle iki defa duyurulur.
2) Gazete ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası on günden, son ilan ile ihale günü arası beş günden az olamaz.
3) Günlük gazete çıkmayan yerlerdeki ihalelerde ise ilan, bu fıkranın (1) numaralı alt bendindeki süreler içinde defterdarlık veya malmüdürlüğü ile Hükûmet ve belediye binalarının ilan tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılır. Bu işlemler bir tutanakla tespit edilir. Bu yerlerde en çok yedi gün aralıkla çıkan gazete varsa, ayrıca gazete ile de bir defa ilan yapılır.
b) Hazine Arazileri Satış İlanı, Diğer şehirlerde yapılacak ilanlar; tahmin edilen bedeli her yıl Kanunun 17 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre merkezî yönetim bütçe kanunu ile belirlenecek miktarı aşan ihale konusu işler, (a) bendine göre yapılacak ilanlardan başka tirajı göz önüne alınarak ili, Basın-İlan Kurumunca tespit olunacak günlük gazetelerden birinde, ihale tarihinden en az on gün önce bir defa ilan edilir.
c) Hazine Arazileri Satış İlanı, Resmî Gazete ile yapılacak ilanlar; tahmin edilen bedeli (b) bendi uyarınca belirlenecek miktarın üç katını aşan ihale konusu işler, ihale tarihinden en az on gün önce bir defa da Resmî Gazetede ilan edilir.
ç) Hazine Arazileri Satış İlanı , Pazarlık usulü ile yapılacak ihaleler için defterdarlık veya malmüdürlükleri, işin önem ve özelliğine göre ilan yapıp yapmamakta serbesttir.
(2) Sürelerin hesabında, ilanın yapıldığı gün ile ihale günü sayılmaz.
(3) Hazine Arazileri Satış İlanı , İhale komisyonları, gerektiğinde basın ve yayın organlarının ihale işlemlerini izlemesi de dâhil olmak üzere, ihalenin rekabet ve açıklık ilkelerine uygun şekilde yapılmasını sağlayan her türlü tedbiri alır. Onaylanan ihale kararları, kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla internet aracılığı ile ayrıca yayınlanır.
Satın alma, kiralama ve yatırım yeri tahsisi arasındaki fark
Satın alma, işlem tamamlandığında mülkiyetin devrini; kiralama belirli şartlarla kullanım hakkını ifade eder. İrtifak hakkı ve kullanma izni de ayrı hukuki işlemlerdir. Yatırım yeri tahsisi ise uygun yatırım projelerinin ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayanır. Yatırım teşvik belgesi tek başına seçilen her kamu arazisinin tahsis edileceği anlamına gelmez.
Başvuru öncesi hangi bilgiler hazırlanmalı?
- İl, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgileri.
- Tapu ve taşınmazın hukuki statüsü.
- İmar durumu, kullanım amacı ve özel kısıtlamalar.
- Satın alma, tarımsal kiralama veya yatırım amaçlı kullanım talebi.
- İhale şartnamesindeki belgeler, teminat ve ödeme takvimi.
Mevzuat takibi için Millî Emlak yönetmelikleri ve genel tebliğler incelenmelidir.
Sık sorulan sorular
Araziyi kullanmak veya ecrimisil ödemek mülkiyet sağlar mı?
Hayır. Ecrimisil veya fiilî kullanım, tek başına tapu ya da kira hakkı oluşturmaz. Özel hak sahipliği düzenlemeleri varsa onların koşulları ayrıca aranır.
Tarım için kiralanan araziye otel veya GES yapılabilir mi?
400 sayılı Tebliğ kapsamındaki tarımsal kiralama başka amaçla kullanılamaz; sabit yapı ve tesis yasağı dikkate alınmalıdır. Otel veya enerji yatırımı için ayrı izin ve kullanım süreçleri gerekir.
Hazine arazisi için Türkiye genelinde tek fiyat var mı?
Hayır. Yer, imar, kullanım ve ihale koşulları bedeli değiştirir. Hesaplama somut taşınmaz üzerinden yapılmalıdır.