Alt bölge desteği, yatırımın yeri nedeniyle belirli bir destek unsurunda bir veya iki alt bölgenin şartlarından yararlanılmasını sağlayan teşvik uygulamasıdır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen sistemde yeni ve eski teşvik belgelerinin dayandığı kararlar ayrı değerlendirilmelidir.
9903 Sayılı Karara Göre Güncel Alt Bölge Desteği
9903 sayılı Kararın 22. maddesi, bu karar kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlarda sigorta primi işveren hissesi desteği için alt bölge uygulamasını düzenler. Yatırımın OSB veya endüstri bölgesinde bulunması ya da Kararın Ek-5 listesindeki ilçelerden birinde yapılması şartlarından biri sağlanıyorsa bir alt bölgenin şart ve süresi uygulanabilir. İki şart birlikte sağlanıyorsa iki alt bölgenin şart ve süresinden yararlanılabilir. 6. bölgedeki uygun yatırımlarda mevcut süreye iki yıl eklenir.
Bu hüküm, bütün desteklerin veya vergi indiriminin kendiliğinden alt bölgeye taşındığı anlamına gelmez. Vergi indirimi için yatırımın programı ve kendi hükümleri incelenmelidir. Genel çerçeve için yatırım teşvik belgesi destek unsurları ve vergi indirimi uygulaması yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Yatırım Yerine Göre Kontrol Tablosu
| Yatırımın konumu | İşveren hissesi desteği açısından sonuç |
|---|---|
| OSB/EB veya Ek-5 ilçe şartlarından biri | Bir alt bölgenin şart ve süresi |
| Ek-5 ilçesinde bulunan OSB/EB | İki alt bölgenin şart ve süresi |
| 6. bölgede madde 22 koşullarını sağlayan yatırım | Destek süresine iki yıl ilave |
OSB organize sanayi bölgesini, EB endüstri bölgesini ifade eder. Yatırım yerinin yakınında OSB bulunması yeterli değildir; ilgili bölge sınırları içindeki statüsü doğrulanmalıdır.
Önceki Teşvik Sisteminde Alt Bölge Desteğinden Yararlanan Yatırımlar
Geçmiş dönem açıklaması: Aşağıdaki maddeler önceki yazıdaki 2012/3305 sistemine ilişkin bilgileri korumaktadır. Ek-6/Ek-7 atıfları, tutarlar, vergi indirimi ve beş ortaklı yatırım şartları yeni 9903 başvurularının koşulları olarak kullanılmamalıdır. Eski belgelerde belgeye esas karar ve geçiş hükümleri incelenir.
1- Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan en az birini sağlamaları halinde vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan oran ve sürelerde bu desteklerden yararlanabilir.
* Yatırımın organize sanayi bölgesinde gerçekleştirilmesi veya endüstri bölgesinde (imalat sanayine yönelik yatırımlar) gerçekleştirilmesi. Bu kapsamda desteklenen yatırımlar için 5. madde hükümleri uygulanmaz.
* Yatırımın, aynı sektörde faaliyet gösteren en az beş gerçek veya tüzel kişinin ortağı olduğu yatırımcı tarafından gerçekleştirilmesi ve ortak faaliyet gösterilen alanda entegrasyonu sağlayacak bir yatırım olması.
2- Bu madde kapsamında 6 ncı bölgede gerçekleştirilecek bölgesel teşvik uygulamaları kapsamındaki yatırımlar için sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek, vergi indirimi desteği ise bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına beş puan ilave edilmek suretiyle uygulanır.
3-OECD teknoloji yoğunluk tanımına göre orta-yüksek teknolojili sanayi sınıfında yer alan ürünlerden EK-6’da belirtilenlerin üretimine yönelik yatırımlar, İstanbul ili hariç olmak üzere 1 inci, 2 nci ve 3 üncü bölgelerde gerçekleştirilmeleri halinde 4 üncü bölgede uygulanan, 4 üncü, 5 inci ve 6 nci bölgelerde gerçekleştirilmeleri halinde ise bulunduğu bölgede uygulanan bölgesel desteklerden yararlanır. Ancak, İstanbul İlinde komple yeni yatırımlar hariç olmak üzere, bu fıkrada belirtilen konularda gerçekleştirilecek, organize sanayi bölgeleri veya endüstri bölgelerinde, asgari 5 milyon TL tutarındaki yatırımlar ve organize sanayi bölgeleri veya endüstri bölgeleri dışındaki asgari 10 milyon TL tutarındaki yatırımlarda 1 inci bölgedeki bölgesel destekler uygulanır.
5- Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında, EK-7’de yer alan 1 inci, 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü bölge illerinin ilçelerinde gerçekleştirilecek yatırımlar ilçenin bulunduğu ilin bir alt bölgesine sağlanan bölgesel desteklerden; söz konusu ilçelerin organize sanayi bölgelerinde veya endüstri bölgelerinde gerçekleştirilecek yatırımlar ise bulunduğu ilin iki alt bölgesine sağlanan bölgesel desteklerden yararlanır. Ek-7’de yer alan 5 inci bölge illerinin ilçelerinde gerçekleştirilecek yatırımlara 6 ncı bölgeye sağlanan bölgesel destekler, söz konusu ilçelerin organize sanayi bölgelerinde veya endüstri bölgelerinde gerçekleştirilecek yatırımlara ise ikinci fıkra hükümleri de uygulanmak üzere 6 ncı bölge destekleri uygulanır. Bu fıkra hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek yatırımlar sigorta primi desteği ve gelir vergisi stopajı desteğinden yararlanamazlar.
Önceki yazıdaki Malatya örneği: 4. bölgedeki ilin ilgili listedeki ilçesinde yatırımın 5. bölgeye, bu ilçedeki OSB/EB içinde ise 6. bölgeye göre değerlendirilmesi önceki sistemin örneğidir. Bu örnek yeni başvuruda Malatya’nın bütün ilçeleri veya bütün destekler için aynı sonucu doğurmaz. Güncel il bölgesi, Ek-5 ilçe kaydı ve yatırımın OSB/EB konumu birlikte kontrol edilmelidir.
Alt Bölge Desteği İçin Başvuru Nasıl Hazırlanır?
Önce yatırımın ili, ilçesi, açık adresi ve parseli belirlenir. Ardından yatırım konusu, kapasitesi ve teşvik belgesinin tabi olduğu program kontrol edilir. İlçe listesinde yalnızca il adına bakmak yeterli değildir; yatırımın fiilen gerçekleştirileceği yer esas alınır.
- Teşvik belgesinin dayandığı karar ile yatırım konusunu belirleyiniz.
- İlin bölgesini ve ilçenin güncel Ek-5 listesinde bulunup bulunmadığını kontrol ediniz.
- OSB/EB içindeyse yatırım yerinin statüsünü gösteren kayıtları hazırlayınız.
- Başvurudaki adres ve yatırım yeri bilgilerinin belgelerle uyumunu sağlayınız.
- Onaylanan teşvik belgesindeki destek unsurunu ve süreyi kontrol ediniz.
İşlem akışı için yatırım teşvik belgesi nasıl alınır rehberimizden yararlanabilirsiniz. Yatırım yeri sonradan değişirse desteğin aynen devam edeceği varsayılmamalı; belge revizesi ve yeni yerin koşulları değerlendirilmelidir.
Alt Bölge Desteği Hakkında Sık Sorulan Sorular
OSB’deki her yatırım otomatik olarak desteklenir mi?
Hayır. Yatırımın teşvik belgesine uygunluğu ve destekten yararlanma şartları ayrıca sağlanmalıdır.
Alt bölge desteği vergi indirimini de artırır mı?
9903 sayılı Kararın 22. maddesi işveren hissesi desteğine ilişkindir. Eski sistemdeki vergi indirimi sonuçları yeni başvurulara aynen aktarılamaz.
Bir ildeki bütün ilçeler aynı avantajı sağlar mı?
Hayır. Ek-5’te yer alan ilçe ve yatırımın OSB/EB konumu birlikte değerlendirilir.
Eski teşvik belgesi yeni kurallara otomatik geçer mi?
Hayır. Belgenin dayanağı, başvuru tarihi ve geçiş hükümleri incelenmelidir. Belge numarası, yatırım adresi ve mevcut destek listesi Farabi Danışmanlık ile yapılacak değerlendirme için hazırlanabilir.
Resmî kaynak: 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, madde 22 ve Ek-5. Kontrol tarihi: 14 Ekim 2026.